Skarby zakrystii

Do 20 grudnia można oglądać w zabytkowych wnętrzach w kaliskim Centrum Rysunku i Grafiki im. Tadeusza Kulisiewicza wystawę „Skarby z dawnej zakrystii. Zabytkowe szaty liturgiczne z Sanktuarium św. Józefa w Kaliszu". Kuratorem wystawy jest dr Ewa Andrzejewska. Merytorycznie wystawę wsparł swoją wiedzą ks. dr Jarosław Powąska. Szaty wypożyczone zostały dzięki życzliwości ks. dra prał. Jacka Ploty, kustosza Sanktuarium św. Józefa w Kaliszu.
Na wystawie zaprezentowane zostały zabytkowe szaty liturgiczne używane w Kościele katolickim w tzw. rycie trydenckim, czyli od czasu reformy liturgicznej wprowadzonej po soborze trydenckim (1545-1563) do kolejnej gruntownej reformy liturgicznej będącej konsekwencją Vaticanum II (1962–1965). Szeroko rozumiane paramenty liturgiczne, a w szczególności kapłańskie szaty liturgiczne, ukazane zostaną w szerokim kontekście dawnej celebry rytu trydenckiego. Celem wystawy jest ukazanie bogactwa, różnorodności formalnej i artystycznej utensyliów stanowiących oprawę dawnej liturgii Kościoła katolickiego oraz zwrócenie uwagi widza, iż owa okazałość i różnorodność nie były celem samym w sobie, ale miały głębokie uzasadnienie symboliczne i teologiczne.
Ekspozycja obejmuje szaty liturgiczne ze zbiorów Skarbca Sanktuarium św. Józefa (dawnej kolegiaty) w Kaliszu. Z kolekcji Skarbca, liczącej ponad 400 obiektów, spośród obiektów datowanych od XV do XVIII w., zaprezentowanych zostało 12 ornatów, dwie dalmatyki i jedna kapa, a także po kilka burs, palek, manipularzy i stuł. Wybrane obiekty są najbardziej reprezentatywne dla poszczególnych etapów kształtowania się nowożytnych szat liturgicznych.
Materie, z których uszyte są paramenty wytypowane na wystawę ilustrują najważniejsze etapy rozwoju europejskiego wzornictwa tkactwa jedwabiu od XVI do końca XVIII w.: jego przemiany stylistyczne (od renesansu, poprzez regencję i barok, rokoko, do klasycyzmu), wzornictwo (desenie sieciowe, wielkoformatowe, bizarre, koronkowe, wzory „naturalistyczne" Revela, motywy falistych wstęg-rzek, desenie drobnowzorzyste), inspiracje bliskowschodnie (XVI i XVI-w. tkaniny perskie i tureckie) oraz preferencje kolorystyczne i techniki zdobienia (broszowanie, lansowanie itp.).

Na potrzeby ekspozycji wykonano konserwację jednego z cenniejszych XVIII-wiecznych ornatów z kaliskiego zbioru zdobionego haftem w kosaćce. Zaprezentowane zostały etapy jego konserwacji i szkody, do jakich doprowadziła nieumiejętna amatorska renowacja przeprowadzona przez anonimową zakonnicę w latach 60. XX w. Ekspozycja ornatu ma na celu zwrócenie uwagi, że tekstylia liturgiczne są również bardzo cennymi zabytkami, elementem dziedzictwa kulturowego, ściśle związanym z codziennym życiem dawnych mieszkańców Kalisza, dostarczającym wiedzy na temat ich dawnych ubiorów, estetycznych upodobań i zamożności.

Wystawie towarzyszy barwny - darmowy katalog.
W nawiązaniu do wystawy, w piątek 19 października odbyła się konferencja popularnonaukowa pod hasłem. "Skarby z dawnej zakrystii. Tekstylia w służbie liturgii" w auli Domu Pielgrzyma przy Placu Jana Pawła II 3 w Kaliszu. W programie znalazły się wykłady gości z Warszawy, Łodzi, Poznania i Kalisza.

Wernisaż wystawy odbył się 5 października 2018 r.
Zadanie dofinansowane zostało ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Autor: 

Personalia

e-mail
kwiatkowska@rc.fm

Nazwisko: 

Sylwia Kwiatkowska

NEWS nr 2: 

N