Dziś nie ma już pojęcia patriotyzm, bo nie ma takiej potrzeby. Zniknęła wraz z wydarzeniami końca epoki romantyzmu, czyli po 1989 roku. Nawet ostatnia tragedia nie pokazała ducha narodowej jedności - żałoba narodowa, te wszystkie chwile wzruszenia, patosu itd. były wyrazem czystej ludzkiej przyzwoitości.

Patriotyzm prawdziwy najlepiej sprawdza się w momentach braku wolności, zgodnie z ideą determinizmu. Kto jest, ten się poświęci. Idąc w stronę dzisiejszego stereotypu patriotyzmem będzie się nazywać pójście do urny, a przecież kiedyś to słowo tyle dla Polaków znaczyło...